31.10.2026
Yazarın modeli, sağlama 50: Model bölümü ile kural listesi satır satır
Model bölümü (Sonuç Kitabı 2. bölüm) kural listesinin 29 satırıyla satır satır karşılaştırıldı ve bölümdeki bütün sayılar kurallardan yeniden hesaplandı. Sayıların hepsi doğru (sabiteler, kutup ağacı, G₇ dolum adımı, faz düğümleri, iç evren sayıları). Kuralların 17'si Model bölümünde aynı anlamla anlatılıyor; 5'i eksik ya da yalnız bir yan cümlede geçiyor (4, 5, 12, 27, 29); 7 yerde Model bölümü sonradan değişen bir hükmü eski hâliyle anlatıyor: iç aktarımda saçılanların en üste dönmesi (geri alınan kural 24; aynı bölümün bir sonraki paragrafı kural 10'u söylüyor), nefes sayısının iki seçenekle yazılması (kural 13), karşı madde sorusunun hâlâ açık gösterilmesi (kural 17), genişleme üssünün sınav sonucunun yazılmaması (kural 19), atom saatinin iki okumayla yazılması (kural 20) ve geri alınan 'eşdeğer genişleme' satırının işaretsiz durması (kural 23). Model bölümü yalnız yazarın sözüyle değiştiği için döngü dokunmadı; düzeltme önerileri sohbete yazıldı.
Kısaca
Kural listesi (29 satır) 30.10.2026'da kuruldu; Model bölümü ise yazarın anlatımı geldikçe paragraf paragraf büyüdü. Bu tur, okurun iki sayfada aynı modeli okuyup okumadığını denetledi: her kural Model bölümünde var mı, aynı sayı ve aynı durumla mı anlatılıyor? Ayrıca Model bölümündeki bütün sayılar kurallardan yeniden hesaplandı.
Sağlama: GÖZLEM — sayıların hepsi doğru; 17 kural aynı anlamla anlatılıyor, 5 kural eksik ya da yalnız yan cümlede, 7 yerde Model bölümü sonradan değişen bir hükmü eski hâliyle anlatıyor. Yazarın anlatımında bir tutarsızlık yok; fark, Model bölümünün kural listesinin gerisinde kalmasından geliyor.
Sayılar: Model bölümü ile yeniden hesap
| Model bölümündeki sayı | Kural | Yeniden hesap | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Sabiteler G₁ 72 · G₂ 1 080 · G₃ 21 600 · G₄ 567 000 · G₅ 19 051 200 · G₆ 800 150 400 · G₇ 41 150 592 000 | 8 | S(k + 2) = ((k + 2)³ − (k + 2)) · T(1) ··· T(k + 1): aynı yedi sayı | doğru |
| G₃ faz düğümleri −900 / −2 400, −12 600 / −33 600, −176 400 / −470 400 | 8 | 21 600 ÷ 24 = 900, ÷ 9 = 2 400; her üst seviye 14 kat | doğru |
| G₁ 12 544, G₂ 2 809 856, G₃ 1 258 815 488 çift | 7 | 196 × 64, 2 744 × 1 024, 38 416 × 32 768 | doğru |
| G₇'de yaklaşık 1,5 milyar kutup, her birinde 2⁴⁵ (35 trilyondan fazla) çift | 7 | 14⁸ = 1 475 789 056; 2⁴⁵ = 3,518 × 10¹³ | doğru |
| Bir nefes yaklaşık 5,19 × 10²² adım | 7, 13 | birikimli dolum 51 931 957 254 089 503 609 202 | doğru |
| İç evrenler birikimli 14, 210, 2 954 … 113 522 234 | 9 | 14 + 14² + … + 14⁷ | doğru |
| Biriken salınım payı 1 − 1/n² (5 adımda %96) | 5 | 1 − 1/25 = 24/25 | doğru |
| a yaşındaki çiftin kütlesi 3a² + 3a + 1 | 3, 5 | 1 + (6 + 12 + … + 6a): 7, 19, 37, 61, 91 | doğru |
| İlk aktarım 12 544 = 14 × 896; içeride 1 568; saçılan 10 976 | 10 | 14 × 896 = 12 544; 14 × 112 = 1 568; fark 10 976 | aritmetik doğru, okuma eski (aşağıda 1) |
| Üs 2 ise cephenin yaşı ≈ 28 milyar yıl | 19 | 2 / H₀ (H₀ = 70 km/s/Mpc) = 27,9 milyar yıl | doğru (H₀'a bağlı) |
Kurallar: Model bölümünde nasıl anlatılıyor?
| Kural | Model bölümünde | Durum |
|---|---|---|
| 1 çöküş, 2 çift, 3 besleme | 1. ve 2. kısım, tablo | aynı |
| 4 enerji sıfırlanmaz | yalnız "Atoma bakış" paragrafında bir cümle | yan cümlede |
| 5 kütle bütçesinde bölüşüm yok | yok (8. tablodaki sayılar bununla tutarlı) | eksik |
| 6 en küçük çiftler yok olmaz | 7. kısım | aynı |
| 7 yapı, 8 sabiteler | 5. kısım, 8. tablo | aynı |
| 9 doygunluk | 6. kısım ve "Atoma bakış" | aynı |
| 10 iç evren: 896 = 112 + 784, en üste dönüş yok | "İç evrende aynı kural" paragrafı aynı; ama hemen önceki "İç aktarım ve nefes" paragrafı ve 8. tablonun nefes satırı 784'ün saçılıp en üste döndüğünü söylüyor | bölüm içinde çelişki (1) |
| 11 iki tür salınım | 6. kısım | aynı |
| 12 iç saat n³ / 8 | 6. kısım; "iç G₇ 1 568 dolumda dolar" yok | kısmen |
| 13 nefes | "saçılım varsa 1 568, yoksa 12 544 adım" (iki seçenek); kural 10'dan sonra yalnız 12 544 | eski (2) |
| 14 iki tür zaman | 7. kısım | aynı |
| 15 karanlık enerji | 3. kısım | aynı |
| 16 karanlık madde | 9. kısım | aynı |
| 17 karşı madde | 7. kısım hâlâ "Y₀ madde, G₁–G₇ karşı madde anlatımlarının nasıl birleştiği açık bir soru" diyor; açık sorular listesinde bu soru yazarın onayıyla kapandı | eski (3) |
| 18 ışık hızı | 3. kısım | aynı |
| 19 genişleme üssü | 9. kısım okumayı anlatıyor; sınav yapıldı ve uyuşmadı (karşılaştırma 9: veri ≈ 1,4, üs 2 7,4σ uzak), bu yazmıyor | eski (4) |
| 20 atom çapası | "saat 4,7 × 10¹⁹ – 6,7 × 10²⁰ nefes (saçılım okumasına göre)"; kural 20 ve kural 10'dan sonra tek okuma: 11,3 dolum (4,7 × 10¹⁹) | eski (5) |
| 21 sekizinci periyot, 22 esir | 9. ve 4. kısım | aynı |
| 23 genişleme = kütle büyümesi (geri) | 4. kısım geri alındığını yazıyor; ama 8. tablonun "Eşdeğer genişleme … madde çağı yasası" satırı işaretsiz | eski (6) |
| 24 784 en üste döner (geri) | yukarıdaki 1 ile aynı yer | eski (7) |
| 25 eski saat 3,9 × 10⁷ (geri) | geçmiyor | aynı |
| 26 döngüsel zaman, 28 ışık | 9. kısmın son paragrafı | aynı |
| 27 bozunum eşiği | yok (okuma) | eksik |
| 29 ışığın seviyesi (karar) | yok: 13,8 milyar yılın atomların iç evreninin kendi saati olduğu Model bölümünde yazmıyor | eksik |
Toplam: 17 aynı, 5 eksik ya da kısmen (4, 5, 12, 27, 29), 7 eski (10/24 aynı yerde, 13, 17, 19, 20, 23).
Dayanak: yazarın anlatımı, 28.10.2026 20:24, 30.10.2026 02:33, 03:02, 03:43, 04:06, 21:14 (çalışma notlarında kayıtlı); kural listesi; açık sorular listesi.
Ne önerildi?
Model bölümü yalnız yazarın sözüyle değiştiği için döngü metne dokunmadı. Öneri (sohbet oturumuna, açık nokta 295): "İç aktarım ve nefes" paragrafındaki saçılım cümlelerine ve 8. tablonun nefes ve "eşdeğer genişleme" satırlarına geri alındı işareti; nefes ve atom saatinde tek okuma; karşı madde cümlesinin yazarın onayıyla değişmesi; 9. kısımda genişleme üssünün sınav sonucu; kural 4, 5 ve 29 için birer kısa cümle. 271'deki anlatısal kalıplar ve 282'deki "en üste dönmez" kapsamı aynı düzeltmede ele alınabilir.
Bu sağlama neyi göstermez?
Hiçbir kuralı ölçümle sınamaz ve hiçbir kuralın doğru olduğunu göstermez; yalnız iki sayfanın aynı modeli aynı sayılarla anlatıp anlatmadığını denetler.
Kod
# Sağlama 50 (31.10.2026): Model bölümündeki sayıların kurallardan yeniden hesabı
from fractions import Fraction
T = lambda k: k*(k+1)//2
def S(n):
p = 1
for k in range(1, n):
p *= T(k)
return (n**3 - n) * p
print([S(k+2) for k in range(1, 8)])
print(S(5)//24, S(5)//9, S(5)//24*14, S(5)//9*14, S(5)//24*196, S(5)//9*196)
kat = [("C0", 1, 2), ("Y0", 14, 8)] + [("G%d" % k, 14**(k+1), 2**T(k+2)) for k in range(1, 8)]
top = 0
for ad, kutup, cift in kat:
top += kutup * cift
print(ad, kutup, cift, kutup*cift, top)
print(14**8, 2**45, sum(14**m for m in range(1, 8)))
print(1 - Fraction(1, 25), [1 + sum(6*k for k in range(1, a+1)) for a in range(1, 6)])
print(14*896, 14*112, 14*896 - 14*112, 14*(112 + 784))
print(round(2 * 977.8 / 70, 1))
Çıktı: [72, 1080, 21600, 567000, 19051200, 800150400, 41150592000]; 900 2400 12600 33600 176400 470400; G₁ 12 544 (birikimli 12 658), G₂ 2 809 856, G₃ 1 258 815 488, G₇ 51 924 711 270 930 125 422 592 (birikimli 51 931 957 254 089 503 609 202); 1475789056 35184372088832 113522234; 24/25 [7, 19, 37, 61, 91]; 12544 1568 10976 12544; 27.9.