İçeriğe geç
Sonsuz ÇöküşYaratılış Kâinat Açılımı

31.10.2026

Yazarın modeli, sağlama 69: kavramlardaki örnek ve bilim sayıları

Kavramlar listesinin 21 kaydında 'ornek' ve 'bilim' alanlarında geçen 30 sayı denetlendi: modelin sayıları kuraldan yeniden hesaplandı, dış sayılar kaynağıyla karşılaştırıldı. Hepsi doğru; standart modelin hesabı olan sayılar (evrenin yarıçapı ve yaşı, z ≈ 1 090, Ω değerleri, r_drag) çıkarım diye sunuluyor. Tek yuvarlama düzeltmesi: 'Sıcaklık' örneğinde 2,7 K '−270,4 °C' diye yazılmıştı (2,7 K = −270,45 °C); '−270 °C' oldu. Model ve sonuç değişmedi.

Sağlanan kural. Okura verilen her sayı ya modelin kuralından doğru hesaplanmış ya da kaynağı açılıp doğrulanmış bir ölçüm olmalı; standart modelin hesabı ölçüm gibi sunulmamalı. Sağlama 66–68 Herkes için serisini bitirdi; bu sağlama Kavramlar listesinin "ornek" ve "bilim" alanlarına bakar (21 kayıttan 20'sinde sayı var).

Sonuç: gözlem. Otuz sayı denetlendi; hepsi doğru. Bir yuvarlama tutarsızlığı düzeltildi. Model ya da sonuç değişmedi.

Dış sayılar

Kavram Sitedeki ifade Kaynak / hesap Hüküm
Evren yarıçap ≈ 46 milyar ışık yılı, yaş ≈ 13,8 milyar yıl, ikisi de hesap Planck 2018 ile ≈ 46,5; 13,787 doğru, çıkarım diye
Işık yılı en yakın yıldız 4,25 ışık yılı, 4 yıl 3 ay Proxima 4,2465; 0,25 yıl = 3 ay doğru
Işık yılı 9,46 × 10¹² km; Mpc ≈ 3,26 milyon ışık yılı 9,4607 × 10¹²; 3,2616 doğru
Kozmik fon 2,72548 ± 0,00057 K; FIRAS 2,7260 ± 0,0013 K; z ≈ 1 090 Fixsen 2009; Planck z* = 1 089,92 doğru
Sıcaklık 2,7 K ≈ −270,4 °C; buz 273 K 2,7 − 273,15 = −270,45 düzeltildi: "−270 °C"
Madde Ω_b h² = 0,0224, Ω_c h² = 0,120; atomlar ≈ %16 0,0224 / 0,1424 = 0,157 doğru, çıkarım diye
Madde payı Ω_m = 0,315 ± 0,007 Planck 2018: 0,3153 ± 0,0073 doğru, çıkarım diye
Ses dalgaları 100θ* = 1,04110 ± 0,00031; r_drag ≈ 147 Mpc Planck 2018 doğru
Hata payı 2σ'nın dışı ≈ %4,6; 5σ ≈ 5,7 × 10⁻⁷, "milyonda birden az" erfc(2/√2), erfc(5/√2) doğru
Rastlantı 23 kişide aynı doğum günü yarı yarıya 1 − Π(365 − i)/365 = 0,507 doğru
Öngörü Halley 1758 dönüşünü söyledi; döndü 25.12.1758'de görüldü doğru
Kesin veri 2,725 K uydu, balon, roketle; liste 19 = 14 + 5 FIRAS, ARCADE, COBRA; kesin_veriler.json doğru

Modelin sayıları (kuraldan yeniden hesaplandı)

Kavram İfade Hesap Hüküm
Sağlama n³ = n + (n − 1)·n·(n + 1), 114 adımda 1–114 her n için doğru doğru
Fraktal 14, 196, 2 744; iç evren birimi 112 14ᵐ; kural 10 doğru
Katman C₀ 2, Y₀ 8, G₁ 64 … G₇ 2⁴⁵; kutuplar 14, 196, 2 744; G₇ ≈ 5,19 × 10²² adım 2^T(k); sağlama 50 doğru
Öngörü 8. sıra dolmaz, taban durumu kaydı (kural 21) kural listesi doğru

Yapılan düzeltme

Sıcaklık (ornek): "Uzayın sıcaklığı 2,7 K, yani yaklaşık −270,4 °C" → "… yaklaşık −270 °C". 2,7 K tam olarak −270,45 °C eder; −270,4 ancak 2,725 K ile çıkar. Çocuğa yönelik örnekte tam sayı yeterli ve tutarlı.

Kod

from math import sqrt, erfc
c=299792.458; yil=365.25*86400; ly=c*yil
print(ly, 3.0856775814913673e19/ly/1e6)          # 9,46 × 10¹² km   3,26
print(2.7-273.15, 2.725-273.15)                   # −270,45   −270,43
print(0.0224/(0.0224+0.120))                      # 0,157
print(erfc(2/sqrt(2)), erfc(5/sqrt(2)))           # 0,0455   5,7 × 10⁻⁷
p=1
for i in range(23): p*=(365-i)/365
print(1-p)                                        # 0,507
print(all(n+(n-1)*n*(n+1)==n**3 for n in range(1,115)))  # True
T=lambda k:k*(k+1)//2
print([2**T(k) for k in (1,2,3,9)], [14**m for m in (1,2,3)])

Dayanak: çalışma notunun Herkes için ölçüsü ve kesin veri ilkesi; dış sayılar yukarıdaki kaynaklardan, 31.10.2026'da.

Kaynaklar