01.11.2026
Yazarın modeli, sağlama 74: Herkes için çizimlerindeki yazıların güncel metinle tutarlılığı
Herkes için sayfalarında ve kavramlarda görünen 28 çizimin üzerindeki yazılar, sayfaların güncel metniyle, kural listesiyle ve karşılaştırma kayıtlarıyla karşılaştırıldı. 26'sı tutarlı. İki çizim yeniden çizildi: 'Ne bulduk?' sayfasının durum ışıkları eskimişti (cevaplanan iki soruyu hâlâ 'sorulacak' gösteriyor, yapılıp uyuşmayan iki sınavı göstermiyordu); katlar çizimi G₁'den başladığı için çarpanı metinden farklı bir yerden sayıyordu (Y₀ satırı eklendi). Sayılar yeniden hesaplandı, doğru. Model ve sonuç değişmedi.
Sağlanan kural. Herkes için sayfalarında ve kavramlarda görünen bir çizimin üzerindeki yazı, aynı sayfanın güncel metniyle, kural listesiyle ve karşılaştırma kayıtlarıyla çelişmemeli; eskimiş bir durumu bugünkü durum gibi göstermemeli. Önceki turlar metinlere, kutulara ve benzetmelere bakmıştı; çizimlerin içindeki yazılar o turlarda okunmamıştı.
Sonuç: gözlem. Güncel sayfalarda görünen 28 çizimin (10 sayfa görseli, 3 gövde çizimi, 21 kavram çizimi; altısı hem sayfada hem kavramda) yazıları tek tek çıkarıldı ve okundu. 26'sı tutarlı. İkisi yeniden çizildi (dosya baştan yazıldı, geçerli XML, beyaz zemin; ana yazı 20–21 px, ikincil 16–17 px).
1. Yeniden çizilenler
| Çizim | Sayfa | Önceki | Sorun | Yeni |
|---|---|---|---|---|
| durum-isiklari.svg | 10 "Ne bulduk?" | Dört ışık: tutarlı; sorulacak "tablodaki iki kural, karşı madde sorusu"; sessiz; ölçümle tutan "ilk kural yazılınca sınanacak" | Tablodaki iki kural 28.10.2026'da onaylandı, karşı madde sorusu 30.10.2026'da cevaplandı (kural listesi); iki kural yazıldı ve sınandı, ikisi de uyuşmadı (karşılaştırma kayıtları). Sayfa metni bunları anlatıyor, çizim anlatmıyordu. | Beş ışık: tutarlı (sayım kuralı, çalışma tablosu, kutup ağacı); uyuşmadı (genişleme ve atomun ışığı); yazara soruldu (ışığın saati, cepheler, karanlık madde sayımı); sessiz (paylar, kuvvetler, sıkışma: henüz kural yok); ölçümle tutan sayı (henüz yok; ilk öngörü: 8. periyot dolmaz) |
| cocuk-04-gok-kabuklari.svg | 06 "Katmanlar" | G₁–G₇, çarpan "16, 32, 64, 128 …" | İkisi de doğru ama farklı yerden sayıyor: sayfa metni (sağlama 68'den beri) Y₀'dan başlayarak "8, 16, 32, 64 …" diyor. Okur aynı sayfada iki farklı dizi görüyordu. | Y₀ satırı eklendi (bir kutupta 8 çift; G₁'e ×8); alt yazı "8, 16, 32, 64 …"; görsel açıklaması güncellendi |
Yeni durum ışıkları. Her satır, Sonuçlar bölümündeki bir kayıt kümesine karşılık gelir; ölçümle tutan ışığı boş kaldıkça çizim bunu açıkça gösterir.
2. Tutarlı bulunanlar (kısaca)
| Çizim | Denetim |
|---|---|
| cocuk-01 göl, cocuk-02 oda (8 + 6 = 14), cocuk-03 Y₀ (14 × 8 = 112), cocuk-06 dallanma (1, 14, 196, 2 744) | Kural 1, 6, 8 ile aynı |
| salinim-tablosu (sayfa 05 ve kavram "Sağlama") | 1, 7, 19, 37, 61 = 1 yeni çift + 0, 6, 18, 36, 60; beş adımda 125 = 5 + 120: doğru |
| kavram-katman (C₀ 2, Y₀ 112, G₁ … G₇) | Kural listesiyle aynı |
| kavram-madde-payi (%31,5 / %68,5), kavram-madde (1/6, 5/6), kavram-ses-dalgalari (≈ 147 Mpc) | Planck 2018 değerleri; kavram metinleri bunları çıkarım diye etiketliyor |
| kavram-karanlik-enerji (w ≈ −1) | Bilimin tanımı; kavram metni w'nun doğrudan ölçülmediğini ve modelde w'yu veren kural olmadığını yazıyor: çelişki yok |
| kavram-hata-payi (1σ, 2σ, 5σ; yeşil, sarı, kırmızı) | Yöntem bölümündeki renk ölçüsüyle aynı |
| kavram-kozmik-fon, kavram-sicaklik, kavram-kesin-veri (2,725 K) | Sağlama 69 ve 73 ile aynı; tepsi benzetmesi çizimde yok |
| Öteki kavram çizimleri (ölçüm, model, öngörü, ayar, rastlantı, kanıt, kırmızıya kayma, genişleme, ışık yılı, evren, fraktal), ok-hedef | Sayı ya da hüküm taşımıyor ya da sağlama 69'da denetlendi |
Önceki sürümün hesaplarını taşıyan üç çizim (cocuk-05 "nefes" 2/3–1/3 kanalları, cocuk-07 "dürüstlük ışıkları" 17/54 ve −0,98, cocuk-08 "kitabın kabukları") yalnız arşivdeki önceki sürüm sayfasında kullanılıyor; güncel sayfalarda yok. Arşivde yeni iş yapılmadığı için dokunulmadı. kavram-capa.svg ("tek ölçüm: 2,725 K") hiçbir kavramda kullanılmıyor.
3. Kod
from xml.dom import minidom
# her çizimin <text> öğeleri ve yazı boyları çıkarıldı (sc-svg-yazi)
v=[2**(k*(k+1)//2) for k in range(2,10)] # kutup başına çift: Y₀ … G₇
print(v) # 8, 64, 1 024, 32 768, 2 097 152, 268 435 456, 68 719 476 736, 35 184 372 088 832
print([v[i+1]//v[i] for i in range(7)]) # 8, 16, 32, 64, 128, 256, 512
print([n**3-(n-1)**3 for n in range(1,6)]) # 1, 7, 19, 37, 61
print(sum(6*a for n in range(1,6) for a in range(n))) # 120
for f in ['durum-isiklari.svg','cocuk-04-gok-kabuklari.svg']:
minidom.parse(f) # geçerli XML
Dayanak: Herkes için ölçüsü ve çizim ölçüsü (telefonda okunur yazı, beyaz zemin); kural listesi ve karşılaştırma kayıtları; çalışma notlarında kayıtlı.