Atom köprüsü · içe doğru · çapa + tuttu (işaret)
İ3. Proton ve elektron
Modeldeki karşılığı: çekirdekte biriken en eski çiftler; nükleonun iki kuark türü C₀ türü (u) ve yeni çift türü (d)
Bu basamağın kuralları
ÇapaAtom, modelin ilk çapasıdır: proton ve nötronlar ↔ Y₀, nükleonun iç merkezi ↔ C₀, elektron bulutu ↔ G₁–G₇. İç aktarımla en eski parçacıklar çekirdekte toplanır. Ölçülen proton/elektron oranı modelin saatini kurar: çekirdeğin birikim süresi 11,3 G₇ dolum süresi.
ÇapaNükleon içinde iki kuark türünün kütle farkı bağdan okunur: iç merkez C₀'ın türü (u) daha sıkı bağlıdır ve bağ enerjisi kütlesinden düşer; u, yeni çift türünden (d) hafiftir, bu yüzden nötron (udd) protondan (uud) ağırdır (kural 32, 40). Ölçülen işaretle (CODATA 2022: m_n / m_p = 1,001 378) tutar (karşılaştırma 20, tam tutan; yalnız işaret). Tür kütlesini yalnız kayıttan (proton ağır) ya da yaştan bağımsız eşit okuyan iki okuma elendi; oranın büyüklüğü için kural açık.
Sınavlar: öngörü ve ispat
Her satırda kural hesaptan önce yazıldı, sonra kesin ölçümle karşılaştırıldı. Tutan satır kural listesine çapa olarak girdi; elenen satır silinmedi.
TuttuAtom köprüsü İ3: nötronun protondan ağırlığı · 02.11.2026
Eşleme Nötron / proton: kütle kayıttan (M1: proton ağır), yaştan bağımsız (M2: eşit) ya da bağdan (M3: nötron ağır); yalnız işaret sınanır.
Model M1 (kütle kayıttan): proton ağır, oran < 1. M2 (yaştan bağımsız, eşit): oran = 1. M3 (kütle bağdan): nötron ağır, oran > 1. Büyüklük (M4): sessiz.
Ölçüm Nötron / proton kütle oranı: m_n / m_p = 1,001 378 419 46 (40); m_p = 938,272 089 43 (29) MeV, m_n = 939,565 421 94 (48) MeV; fark m_n − m_p = 1,293 332 51 (38) MeV (nötron ağır).
Uzaklık Ölçüm (CODATA 2022): m_n / m_p = 1,001 378 419 46 (40); nötron 1,293 332 51 MeV ağır → işaret +. M3 işareti birebir; M1 (−) ve M2 (0) ters ya da eşit.
Rastlantı olasılığı 1/2 (işaret; bilgi)
Sonuç M3 tuttu: kütle farkı bağdan, C₀ türü (u) hafif, nötron ağır; M1 ve M2 elendi; büyüklük açık.
Açık kalan
Kütle farkının büyüklüğü (binde 1,378): kayıt ile bağın birlikte okunuşu (M5) aranır.
Ölçüm kaynağı: CODATA 2022
Tur kayıtları (1)
Döngünün bu basamakta yaptığı her hesabın kaydı: adaylar, ölçüm, sonuç ve kod. Kaynak not: Atom köprüsü.
02.11.2026 — İ3 ispatı: nötronun protondan ağırlığı
Üç okuma karşılaştırma 20'de hesaptan önce kayıtlıydı (06:38); hesap 07:37. Soru: kural 40'a göre proton uud, nötron udd (u = iç merkez C₀'ın türü, d = kabuğun yeni çiftinin türü); iki nükleonun farkı bir u'nun bir d ile yer değiştirmesidir. Kütlenin hangi kuralı bu farkın işaretini doğru verir? Ölçüm (notron-proton; CODATA 2022): m_n / m_p = 1,001 378 419 46 (40); nötron 1,293 332 51 MeV ağır.
| Aday | Okuma | Model işareti | Ölçüm | Durum |
|---|---|---|---|---|
| M1 | kütle kayıttan (kural 3, 4, 5): C₀ türü en eski → u ağır | proton ağır (oran < 1) | nötron ağır | elendi |
| M2 | tür kütlesi yaştan bağımsız, üyeler eşit (kural 31) → u = d | eşit (oran 1) | nötron ağır | elendi |
| M3 | kütle bağdan (kural 32): merkezdeki C₀ türü daha sıkı bağlı, bağ enerjisi kütlesinden düşer → u hafif | nötron ağır (oran > 1) | nötron ağır | tuttu → kural 42 |
| M4 | oranın büyüklüğü (binde 1,378) | — | — | sessiz |
| M5 | kayıt ile bağ birlikte: kütle = kayıt − bağ | büyüklük kuralı gerekli | — | açık aday |
Okunan: nükleonun içinde kuark türlerinin kütle farkını bağ belirler: iç merkeze yakın tür daha sıkı bağlıdır ve bağın enerjisi kütlesinden düşer. Bu, atomdaki kütle eksiği ile aynı yöndedir (bağlı sistem parçalarının toplamından hafiftir). Kural 20 değişmez: atom ölçeğinde çekirdek / bulut oranı birikimden okunur. İki ölçeğin birlikte okunuşu (M5) büyüklük kuralı isteyen açık adaydır; kural 5 değiştirilmedi, elenen yalnız "tür kütlesi yalnız kayıttan" okumasıdır.
Rastlantı bilgisi: tek bir işaret sınavının rastlantıyla tutma olasılığı 1/2; kayıtlı üç okumadan biri tuttu (1/3). Dürüstlük notu: nötronun ağır olduğu okumalar yazılırken biliniyordu; hüküm yalnız işaret düzeyindedir. Bilgi (sınav dışı): ölçülen kuark kütleleri de u'yu d'den hafif bulur (PDG: m_u / m_d ≈ 0,47); bu değer şemaya bağlı olduğu için kesin veri listesinde değil.
Kod (sunucuda çalıştırıldı):
mp, mn = 938.27208943, 939.56542194 # MeV, CODATA 2022
olc = (mn > mp) - (mn < mp) # +1: nötron ağır
M = {'M1': -1, 'M2': 0, 'M3': +1}
for a, s in M.items(): print(a, 'tuttu' if s == olc else 'elendi') # yalnız M3
Sıradaki öngörü (dışa, D2), hesaptan önce karşılaştırma 21'e yazıldı (07:37): molekülde hidrojen değerliği. Atomlar dış katlarını çiftlerle tamamlar (kat 2'nin kapasitesi 8, kural 36; bir bağ iki atomdan birer üyenin kurduğu çift, kural 31). Okumalar: Y1 — dış katı en kısa yoldan tamamlama, min(e, 8 − e); Y2 — yalnız doldurma, 8 − e; Y3 — her dış üye bir bağ, e. Ölçüm: hidrur-degerlik (kesin veri, bu turda eklendi; LiH, BeH₂, BH₃, CH₄, NH₃, H₂O, HF → 1, 2, 3, 4, 3, 2, 1; IUPAC değerlik tanımı, NIST WebBook). Bağın büyüklüğü (H₂ ayrışma / iyonlaşma) için kural yok: sessiz. Ardından içe: İ5 (kuark kütle oranları; kesin veri ölçütü önce) ya da M5 (kayıt − bağ büyüklüğü).