Yol: geçmişten bugüne, bugünden geleceğe
Bu site tek bir yolu izler. Model nereden geldiğimizi bir sayım kuralıyla anlatır; o kuralı bugünkü fiziğe atomdan bağlar ve atomdan içe, dışa basamak basamak sınar; sınavlardan geleceğe dair tarihli öngörüler çıkar; cevaplanamayanlar açık noktalarda durur. Her sayfa bir sonrakine bağlanır; döngü her turda bu yolun bir basamağını ilerletir ve gerekirse yeniden sıralar.
- 1Model nedirSınırsız bir enerji alanı eşit adımlarla çöker; her adımda bir çift parçacık doğar; aynı düzen iç içe evrenlerde tekrarlanır. Modelin kuralları tek listededir.
- 2Geçmiş: nereden geldikBizim evrenimiz iç içe evrenler zincirinin bir halkasıdır. Hangi halkada olduğumuz, ne kadar dolduğumuz ve zamanın bizde nasıl aktığı burada hesaplanır.
- 3Bugün: atom köprüsüModel bugünkü fiziğe atomdan bağlanır. Atomun içine (çekirdek, kuark) ve dışına (periyodik tablo, molekül, kristal, DNA, hücre, yıldız, evren) basamak basamak gidilir; her basamakta önce öngörü yazılır, sonra ölçümle sınanır.14 basamak · 11 basamakta ölçümle tutan eşleme
- 4Gelecek: öngörülerModelin henüz ölçülmemiş şeyler hakkında tarihli olarak söyledikleri. Bir ölçüm gelince satırın yanına sonuç yazılır; tutmayan silinmez.
- 5Açık noktalarModelin bugün cevaplayamadığı sorular ve elenmiş okumalar. Her açık nokta ya bir aday okumaya ya da bir basamağın sıradaki öngörüsüne bağlıdır; sahipsiz bırakılmaz.
Nerede duruyoruz?
Sonsuz Çöküş, sınırsız bir enerji alanının eşit adımlarla çöküşünden iç içe evrenlere uzanan bir algoritmadır. Sayım kuralı ve çalışma tablosu kendi içinde tutarlı. Atom modelin köprü merkezidir: proton/elektron oranı modelin saatini kurar; hidrojenin ışık oranları ve iyonlaşma oranı 4/3 (katın bağ enerjisi 1 / k²; atomun dışı bağı sıfır alan), tek elektronlu iyonlarda bağın çekirdek yükünün karesiyle büyümesi (helyumda 4, lityumda 9 kat), bir katın 2k − 1 ince basamağa ayrılması (2. Devamı Sınamalar sayfasında.
İçe: atom altı
- İ1içeElektron bulutunun katlarıtuttu (6 sınav) + 1 öngörü sıradaElektron bulutu modelde yedi kattır. Soru: bu katların enerjisi, sığası ve iç bölünmesi modelin kurallarından çıkıyor mu?5 tuttu · 2 elendi · 1 sırada
- İ2içeÇekirdektuttu (4 sınav), 1 tutmadıÇekirdek modelde 14 kutuplu Y₀ halkasıdır. Soru: güçlü kuvvetin sayıları ve çekirdeklerin kabuk yapısı bu 14 kutuptan okunuyor mu?4 tuttu · 1 elendi
- İ3içeProton ve elektronçapa + tuttu (işaret)Soru: proton ile nötronun kütle farkının yönü modelden çıkıyor mu? Proton/elektron oranı ise çapadır, sınanmaz.1 tuttu
- İ4içeNükleonun iç merkezituttu (1 sınav), 2 tutmadıProtonun ve nötronun içinde üç kuark vardır. Soru: üç sayısı, 2 + 1 bölünüşü ve +2/3, −1/3 yükleri modelden çıkıyor mu? Mıknatıslıkları da çıkıyor mu?1 tuttu · 1 elendi
- İ5içeKuarklar ve leptonlar: üç kuşaktuttu (2 sınav)Doğada kuarklar ve leptonlar üç kuşak hâlinde gelir. Soru: üç sayısı ve her kuşağın yük düzeni modelin 14 kutbundan çıkıyor mu?2 tuttu
Dışa: atomların kurduğu yapılar
- D1dışaPeriyodik tablotuttu (3 sınav) + 1 tarihli öngörüElementlerin tablosu yedi sıra, dört blok ve belli sığalarla dizilir. Soru: bu sayılar ve diziliş sırası modelin kat ve halka kuralından çıkıyor mu?3 tuttu
- D2dışaMolekül ve kimyasal bağtuttu (3 sınav)Atomlar neden belli sayıda bağ kurar ve bağlar neden belli açılarda durur? Soru: değerlik ve molekül biçimi modelden çıkıyor mu?3 tuttu
- D3dışaKristaltuttu (4 sınav)Kristallerde atomlar düzenli örgülerle dizilir ve bu örgülerin sayısı sınırlıdır. Soru: 7, 14, 6, 32 ve 10 sayıları modelin kat ve kutup sayılarından çıkıyor mu?4 tuttu
- D4dışaGenetik şifretuttu (2 sınav), 1 tutmadıCanlıların kalıtım şifresi 4 harf, 64 üç harfli kelime ve 20 anlamla yazılır. Soru: bu sayılar modelin dördüncü adımının sayıları mı?2 tuttu · 1 elendi
- D5dışaHücre: DNA ve ribozomtuttu (2 sınav)DNA'nın harfleri neden ikişer eşleşir, neden iki bağla (A–T) ve üç bağla (G–C) tutunur, ribozomun neden iki alt birimi ve üç yeri vardır? Soru: bu yapı modelin çift kuralından çıkıyor mu?2 tuttu
- D6dışaYıldız ve gezegentuttu (2 sınav)Yıldızlar çekirdekleri helyum ekleyerek büyütür. Soru: zincirin nerede doyduğu ve hangi elementin en bol olduğu modelden çıkıyor mu?2 tuttu
- D7dışaGalaksiaçıkGalaksi, modelde bir Y₀ kutbunun iç evreni olarak okunur. Soru: galaksilerin sayılabilir bir özelliği (kol sayısı, kütle oranı, dizilişi) modelin sayılarından çıkıyor mu?
- D8dışaEvren: genişleme ve yaşadayda (C2b ve C2c tutuyor)Gördüğümüz genişleme modelde hangi cephedir ve evren kendi saatiyle kaç yaşındadır? Soru: süpernova eğrisi, galaksi dizilişi, yaş ve en uzak gökada aynı okumayla tutuyor mu?1 tuttu · 3 elendi